image001  Hub Zwart – Poëzie

 

 

Nondum

Een Liefde

Catena Aurea

Carpe Diem

Pentagram

Gedichten bij het Leven I

Epos

 

Bundels

image003

image005

image007

image009

image011

image013

Epos

PDF

Nondum

Een Liefde

Catena Aurea

Carpe Diem

Pentagram

Gedichten bij het Leven I

Epos

 

Louteringsberg

De Storm

XYZ

Verzwolgen Kathedralen

Entropie

Gedichten bij het Leven II

Epos 2

 

Bundels

image015

XYZ

image031

image032

image051

PDF

Louteringsberg

De Storm

XYZ

Verzwolgen Kathedralen

Entropie

Gedichten bij het Leven II

Epos 2

 

 

Homepage Hub Zwart

 

Juni 2014, e-mail

 

 

 

Epos

Epos 2

Entropie

Verzwolgen Kathedralen

XYZ

De Storm

Louteringsberg

Pentagram

Carpe Diem

Catena Aurea

Een Liefde

Nondum

 

Gedichten bij het Leven I

Gedichten bij het Leven II

 

Achtergrondinformatie
Interview VOX 

Recensie door Ger Groot

Fotoreportage

 

 

image013

 

image051

 

 

Epos

 

image032

 

 

image031

 

XYZ

 

 

image015

 

 

 

 

 








image011

 

 

 

 

image009

 

 

 

 

image007

 

 

 

 

 

 

 

 

image005

 

 

 

 

image003

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hub Zwart (1960) is filosoof en psycholoog. Recente boeken van zijn hand zijn De filosofie van het Luisteren (2012), De Waarheid op de Wand (2010), Understanding Nature (2008), Denkstijlen (2005), Boude bewoordingen (2002), Technocratie en onbehagen (1995) en De wetenschapper als auteur (2001). Gedichten publiceert hij in eigen beheer. Dichten ziet hij als filosofie beoefenen met andere middelen, maar ook als aandoening waarmee hij (sedert zijn twaalfde) is behept. Hij beoefent bij voorkeur klassieke vormen, zijn favoriete vorm is het sonnet. Zijn werk (elf bundels) bouwt voort op een literaire ‘traditie’: de wijsgerige poëzie, waartoe vermaarde dichters zoals Herman Gorter in Nederland, Johann Wolfgang von Goethe en Rainer Maria Rilke in Duitsland, en Ezra Pound in de Verenigde Staten behoren, die een dialoog tussen poëzie, filosofie en wetenschap beogen. Onlangs verschenen twee verzamelbundels: Gedichten bij het Leven. Zijn meest recente bundel Epos is een wordingsgeschiedenis van de cultuur in verzen. Bundels zijn onder meer verkrijgbaar via ShopMyBook (printing on demand) en boekhandel Roelants te Nijmegen. Meer informatie: Bijlage.

 

Gedichten bij het Leven I – meer informatie – 516 pp. - pdf

Gedichten bij het leven II – meer informatie – 414 pp. - pdf

                     

Poëzie is als een aandoening waarmee ik (sinds mijn twaalfde) ben behept. Het is een geschenk van de Muzen, een reddingsboei, maar ook een verslaving, een vorm van dwangarbeid, een briefwisseling met bewonderde voorgangers. Mijn gedichten (vaak sonnetten) zijn klassiek van vorm en doen verslag van reizen door de ruimtetijd, naar andere tijdperken, streken en continenten. Ze roepen vervlogen werelden tot leven: filosofie of archeologie met literaire middelen. Briefwisselingen met wetenschappers, dichters en componisten culmineren in choreografieën voor een onwaarschijnlijke ontmoeting die ophanden lijkt (het Walkuremotief). Dit verzameld werk brengt tien bundels in twee banden bijeen. Samengevoegd en bij elkaar opgeteld, betreft het om en nabij de duizend-en-één gedichten.

 

 

Epos – meer informatie – 90 pp. - pdf

 

Epos is een psychoanalyse van de cultuur in verzen. Vierenzestig sonnetten duiden de wordingsgeschiedenis van de aarde, het leven en de mens, steekproefsgewijze, als momentopnamen (één sonnet per sessie). Zij nemen kunst en wetenschap, maar vooral de beeldende kunst, tot leidraad. Dit eerste deel telt acht episoden: de prehistorie, de antieke tijd, het boeddhisme, het vroege Christendom en de Middeleeuwen, daarna de Renaissance en de Barok, vervolgens de Noordelijke Renaissance en de Hervorming, en tot slot de Negentiende Eeuw (tot aan het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog). Filosofische lyriek kortom, poëzie als Gesamtkunst en als poging de tijdgeest van de betreffende episode te vertolken. En elke episode eindigt met een (onrustbarend / fascinerend / verbazingwekkend) voetspoor (het Walkuremotief). 

 

Epos 2 – pdf

 

Epos 2 is, net als epos 1, een psychoanalyse van de cultuur in verzen (sonnetten). De bundel volgt, aan de hand van cultuuruitingen, een route door de historiciteit: via de Javamens, de opkomst van de landbouw en de verbreiding van het Christendom wordt de Twintigste Eeuw bereikt. En tot slot ontmoet de troubadour zijn Walkure, zodat een episode van (minstens vijf jaar) zwijgen zijn intrede doet.

 

 

Entropie – meer informatie – 82 pp. - pdf

 

Gedichten zijn als organismen waarin letters en woorden tijdelijk tot leven komen, om spoedig weer tot anonieme taaltekens te verstuiven. De titel bundel verwijst naar het grondmotief in het werk van natuurkundige Erwin Schrödinger, die het leven zelf uitlegt als opgeschorte entropie. De bundel opent met een verslag van een reis door Nieuw-Zeeland, een expeditie door ruimte en tijd, waarbij poëzie als archeologie wordt ingezet om de vervlogen leefwereld van de Maori te reconstrueren, als opmaat voor een onderzoek naar macht en betekenis van techniek, reislust en de Wil tot Weten. Daarbij worden vuursteengrotten, vroege akkers en moderne laboratoria aangedaan. Na ontmoetingen met Freud, Jung en Gauguin, gevolgd door een studie over het meesterwerk Pan van Herman Gorter, eindigt de bundel aan het thuisfront, in de studeerkamer.

 

Verzwolgen Kathedralen – meer informatie – 72 pp. - pdf

 

Het jaar 1900. Planck legt de grondslag voor de kwantumfysica; door de herontdekking van Mendels werk wordt biologie genetica; Freud publiceert Die Traumdeutung; en Husserl geeft de aanzet tot de fenomenologie. Niet minder dramatisch gaat het toe in de muziek, waar Schoenberg spoedig het atonale twaalftoonstelsel zal introduceren. Voor opera lijken de vooruitzichten ongunstig. Vroege opera’s waren aan Orpheus gewijd: het muzikaal tot leven wekken van sluimerende doden. In Mozart, Verdi en Wagner had het genre haar gouden tijdperk beleefd. Toch vallen in de 20e eeuw nieuwe hoogtepunten te noteren en worden verdwenen werelden, als akoestische ambiance, tot leven gewekt: opera als archeologie. Opvallend, in een eeuw van modernisme, is de aandacht voor religiositeit. Alsof dat wat uit de moderniteit werd verbannen, hier toevlucht vond. En tegelijk is opera een commentaar op haar eigen tijd. Acht moderne opera’s worden in Verzwolgen Kathedralen aan een literaire analyse onderworpen.

 

XYZ – meer informatie – 150 pp. - pdf

 

Deze bundel doet verslag van een reis te voet door de ruimtetijd, waarbij niet alleen andere streken (Italië, Istanbul, Zürich, Australië), maar ook andere tijdsgewrichten worden aangedaan. Dode dichters, pilaarheiligen en vechtlustige Amazonen kruisen het pad. Met een thuiskomst in het land van herkomst en een kosmologische bezinning als ontknoping. Aldus verkennen en vertolken deze gedichten de vier fundamentele dimensies van het bestaan, door antieke godheden gepersonifieerd: creativiteit (Apollo), reizen (Hermes), liefhebben (Aphrodite) en wonen (Demeter).

 

Louteringsberg – meer informatie – 66 pp. - pdf

 

Louteringsberg is een verzameling poëtische essays (zes series van zeven sonnetten) die de etappes vormen van een reisverslag. De tocht begint in Gelderse beeldentuinen, met lyrische analyses van aardse sculpturen. Spoedig echter gaat de poëzie te water en laat zij zich meevoeren door het fluïde klankspel van de muziek, waarbij de reis allengs de vorm aanneemt van een zwerftocht door de muzikale landschappen van Richard Wagner, de hoofdpersoon van deze bundel: Rijn en Schelde, Parijs en Venetië, Alpen en Pyreneeën, waarbij woorden tot klanken evolueren, tijd zich tot ruimte plooit, kunst als loutering wordt begrepen en poëzie het medium wordt waarin de auteur een poging waagt zich met culturele hooglandschappen zoals Lohengrin, de Ring en Parsifal te verstaan.

 

De Storm – meer informatie – 54 pp. - pdf

 

In 1609 strandden Engelse drenkelingen op Bermuda. Ze wisten er te overleven, waarna ze alsnog de overtocht naar Jamestown (Virginia) maakten, waar de kolonistenbevolking op het punt stond te verhongeren. Shakespeare was dermate onder de indruk van het verhaal dat hij een meesterwerk (The Tempest) aan het eiland wijdde, dat vooral tijdens bruiloften, als loflief op het huwelijk werd opgevoerd. De Storm werpt nieuw licht op het gebeuren. Zes personages doen in telkens vijf sonnetten hun verhaal. Zo ontvouwt zich een onthullende reconstructie van wat zich afspeelde vanaf het moment dat Prospero en Miranda voet aan wal zetten tot de aankomst (vele jaren later) van een nieuwe drenkeling: Prins Ferdinand. Poëzie als archeologie met literaire middelen. De bundel zoomt vooral in op de rol van nimf Sycorax en haar twee zonen (Ariel en Caliban), door Prospero bij haar verwekt, en op Miranda, gecast in de rol van Amazone.

 

 

Pentagram – meer informatie – 108 pp. - pdf

 

Pentagram is exemplarisch voor mijn werk. Net als 'Een Liefde' en 'Catena Aurea' bevat de bundel zeventig sonnetten, gewijd aan motieven die ook de rode draad van eerdere bundels vormen: zoektochten naar inzicht, liefde en horizonverbreding. Pentagram is een poëtische encyclopedie: een opleiding (παιδεία) in de vorm van een rondblik of rondgang (εγκυκλιοσ). Enerzijds een weids panorama waarin landschappen verschijnen: de Alpen, Sicilië, het tuinlandschap. Anderzijds is die rondleiding ook een opleiding: de ‘school der poëzie’, zoals Herman Gorter het formuleerde. Poëzie slijpt de waarneming, verdiept het inzicht. Pentagram is een encyclopedie, niet in de prozaïsche zin van volledigheid, maar in de vorm van steekproeven, momentopnamen van het Zijn. Net als eerdere bundels kwam Pentagram in korte tijd (in de zomer van 2010) tot stand. In termen van stemming weerspiegelen ze het zomerse klimaat.

 

 

Carpe Diemmeer informatie – 139 pp. - pdf

 

Carpe Diem kwam, als poëtisch dagboek, in dertien weken (in één kwartaal) tot stand. Het merendeel van de gedichten werd tijdens reizen geschreven en de volgorde is zuiver chronologisch: de gedichten rangschikten zichzelf en werden geplaatst in volgorde van ontstaan. Elk gedicht is als de oogst van een dag en elke serie de vrucht van een week. De eerste gedichten ontstonden tijdens een reis naar Triëst in februari 2010. Aanvankelijk stond mij een bundel in de trant van Liedjes van Herman Gorter voor ogen, en leek ik op de vlucht voor het sonnet, maar gaandeweg kreeg het klankdicht (als uitverkoren dichtvorm) weer de overhand.

 

 

Catena Aureameer informatie – 107 pp. - pdf

 

Catena aurea (letterlijk: ‘gouden keten’) verwijst naar de gedachte dat in de geschiedenis van het schrijven sprake is van een beperkt aantal ‘grote’ auteurs (dichters, denkers, wetenschappers, componisten) wier leven in het teken staat van dat ene grote werk, dat hen maakte en brak, dat hun leven beheerste, hun gezondheid ondermijnde. Tussen deze werken en hun auteurs, die zich in tijd en ruimte vaak op grote afstand van elkaar bevinden, tekent zich een onmiskenbare verwantschap (familiegelijkenis) af, alsof ze in een heimelijke dialoog met elkaar verwikkeld zijn. Tegelijk verwijst Catena Aurea naar de fundamentele samenhang die zich aftekent tussen verschillende dimensies van de werkelijkheid, die elkaar weerspiegelen en verhelderen (zoals liefde, wetenschap, wiskunde en muziek). Juist grote werken brengen deze correspondenties aan het licht. Deze bundel wil netwerken en estafettes van denken en dichten op het spoor komen en in kaart brengen.

 

Een Liefde – meer informatie – 76 pp. - pdf

 

 

Een liefde is een reeks sonnetten (zeventig in getal) die het verhaal vertellen van een liefdesgeschiedenis, een erotische verslaving, waarbij alle episodes en dimensies aan bod komen: een panoramisch landschap van de begeerte, een poëtische fenomenologie van het verlangen. De meeste gedichten hebben het karakter van een terugblik en gaan telkens weer op zoek naar antwoorden op de vele vragen die de bezochte minnaar zich na een ongelukkige liefde stelt. Om uiteindelijk te concluderen dat de beminde ander niet alleen ondoorgrondelijk, maar bij nader inzien onbestaanbaar is.

 

Nondummeer informatie – 96 pp. - pdf

 

 

Nondum is mijn eerste dichtbundel, gewijd aan een onuitroeibaar thema; een literaire archeologie van de religieuze ervaring, en bestaat uit vier delen die op uiteenlopende momenten zijn ontstaan. Samen vormen ze als het ware een poëtische autobiografie. Vanaf mijn middelbare schooltijd heb ik er bij vlagen aan gewerkt. Met ‘Consummatum est’, dat op het Evangelie volgens Johannes is geënt, maakte ik als middelbare scholier al een begin, en ook ‘Het gilde van de weg’, dat ik schreef toen ik na een ernstige ziekte de draad van de poëzie weer oppakte, is een literaire poging om me met de geest en de taal van het Nieuwe Testament te verstaan. ‘Spolia’ daarentegen richt zich op de voorchristelijke (heidense) religieuze ervaring en behelst een proeve in poëtische archeologie, oftewel introspectief bodemonderzoek. De serie ‘Reisebilder’ werd, zoals de titel al aangeeft, tijdens buitenlandse tochten, als een dichterlijk en stichtelijk reisdagboek gecomponeerd.

 

Bibliografie

Titel

Jaar

ISBN

Nondum

2010

9789490683016

Een liefde

2010

9789490683023

Catena Aurea

2010

9789490683030

Carpe Diem: dagboek van een dichter

2010

9789490683047

Pentagram

2010

9789490683054

Louteringsberg

2012

9789490683061

De Storm

2012

9789490683078

XYZ

2012

9789490683092

Verzwolgen kathedralen

2012

9789490683009

Entropie

2013

9789490683108

Epos

2013

9789490683122

Gedichten bij het leven I

2013

9789490683085

Gedichten bij het leven II

2013

9789490683115

 

 

Voordrachten:

 

11 oktober 2010 – Presentatie Pentagram. Boekhandel Roelants. Nijmegen

25 november 2010 – Geluk in filosofie en poëzie. Dorpshuis Malden.

11 april 2011 – Muziek, poëzie en filosofie. Geert Groote Universiteit. Deventer

15 april 2011 – Het echte leven. Filosofisch Festival. Soeterbeeck Programma. RU Nijmegen

21 april 2011 – Filosofie en poëzie. Boekhandel Ongerijmd, Arnhem.

18 mei 2011 - Filosofie en poëzie. Humanistisch Café. Café Groenewoud, Nijmegen

17 juni 2011 – poëzie en religie. Soeterbeeck Programma RU Nijmegen

11 september 2012 – Louteringsberg. Wagner Genootschap, De Tamboer, Amsterdam.

18 november 2012 – Poëzie en muziek. Carpe Noctem. Café Weerlicht. Nijmegen.

10 januari 2013 - de macht van de muziek. Brummen (Kasteel Engelenburg), 10 januari 2013. 

12 maart 2015 - Gesamtkunstwerk. HOVO: Nijmegen.

 

 

h.zwart@science.ru.nl